Talent, Team & Leiderschap
Zoek het uit management, paradoxen van zelfsturing 20-02-2016

Vijfentwintig jaar geleden werd ik voor het eerst geconfronteerd met het begrip zelfsturing. Door de implementatie van zelfsturing wisten we de doorlooptijd van een productielijn en de voorraden in een magazijn aanmerkelijk terug te brengen. Sindsdien heb ik een warm hart voor zelfsturing. In de gezondheidszorg staat zelfsturing vol op de agenda. In dit blog zijn drie paradoxen rond zelfsturing beschreven, want zelfsturing mag niet verworden tot ‘Zoek het uit management’.

Paradox 1: Zelfsturing vraagt leiderschap

Omdat er minder regels en procedures zijn om te bewaken, hebben sommigen de indruk dat de rol van het management is uitgespeeld. De waarheid is dat een organisatie inderdaad toe kan met minder management, maar dat er aan het management andere en hogere eisen gesteld zullen worden. Om van zelfsturing een succes te maken, zullen managers meer dan ooit leiderschap moeten vertonen. Wat het verschil tussen management en leiderschap is, is in diverse publicaties uitgebreid beschreven.

Paradox 2: Zelfsturing vraagt om fasering

Omdat er minder regels en procedures zijn, zal de eerste fase naar zelfsturing gekenmerkt worden door chaos. Als er geen conflicten ontstaan, kun je je zelfs afvragen of er eigenlijk wel wat verandert. Sommigen grijpen de conflicten aan om zelfsturing failliet te verklaren, maar conflict is voor teams een noodzakelijke fase op weg naar volwassenheid. Een fase waarin het team de vaardigheden leert om duurzaam zelfsturend te zijn.

Paradox 3: Zelfsturing vraagt een investering

Omdat zelfsturing wordt ingevoerd als gevolg van wat sommigen ‘ordinaire’ bezuinigen noemen, is het hele sturingsprincipe verdacht verklaard. Jammer. Zelfsturing leidt tot kostenvermindering, omdat de processen in organisaties efficiënter verlopen. Beslissingsbevoegdheid naar de basis, kortere lijnen en professionele autonomie, daar is niets mis mee. Wanneer organisaties dit uit kostenoverwegingen met alleen eigen mensen willen volbrengen, past een waarschuwing. Een vis weet immers niet dat hij in het water zwemt. Zelfsturing implementeren met te weinig input van buiten kan de status quo van de bestaande cultuur bevestigen in plaats van veranderen.

Zelfsturing in de zorg, wat is nieuw?

Er is niets nieuw aan zelfsturing in de zorg. Zelfsturing is juist in deze beroepsgroep natuurlijk en van oudsher aanwezig. Dat we dat door overregulering om zeep hebben geholpen, is wat anders. Wat nodig is om zelfsturing op te roepen is om terug te gaan naar de bron en de beroepsbeoefenaren te vragen waarom ze oorspronkelijk voor deze sector hebben gekozen. Zelfsturing, die op veel plekken nog is overwoekerd door formulieren en controle drift, neem toe wanneer passie en inspiratie de ruimte krijgen.

 


04-03-2019
Perfectionisme, lust of last?

05-09-2018
Waarheid

20-03-2018
Achterklap

12-03-2018
Thuis

06-12-2017
Wie A zegt, moet B overslaan

archief
   
reclamebureau ontwerpfabriek hilversum